Warmińsko-mazurskie

WYPOCZYNEK

Rowerem:

• Dolina Raspudy (44 km). Trasa łatwa. Start i koniec w Bakałarzewie. Po drodze: widoki na Dolinę Raspudy, jezioro Siekierowo, jezioro Raspuda, zachodni brzeg jeziora Garbaś, jezioro Głębokie oraz bunkry na zachodnim brzegu Raspudy.
• Szlak Jeziorko (36 km), zaczyna się i kończy w Giżycku. Na trasie: most obrotowy na Kanale Łuczyńskim, Twierdza Boyen lub grodzisko z epoki żelaza w okolicy wsi Jeziorko.
• Szlakiem zamków i rezydencji (87 km). Na trasie: Twierdza Boyen, most obrotowy na Kanale Łuczyńskim, zamek krzyżacki w Rynie, Pałac w Nakomiadach, zamek w Kętrzynie, Kościół św. Jerzego w Kętrzynie, Wilczy Szaniec w Gierłoży i bunkry w Radziejach. Trasę rozpoczynamy i kończymy w Giżycku.
• Szlak Ziemi Giżyckiej (140 km). Ciekawe miejsca na trasie: cmentarz wojenny w Paprotkach, zamek krzyżacki w Rynie, Muzeum Ziemi Mazurskiej w Owczarni, ostoja ptactwa wodnego na Bagnach Nietlickich.
• Sedraneckie Lasy (13 km). Trasa bardzo łatwa. Zaczyna się i kończy w Olecku. Po drodze: wschodnia strona jeziora Oleckie Wielkie, Sedranecki Las (piękny szczególnie wiosną i latem) oraz Olecka Kolejka Wąskotorowa.
• Do Pałacu w Białej Oleckiej (23 km). Po drodze: Olecka Kolejka Wąskotorowa, meandry Legi w Sedrankach, Szwedzki Szaniec, pałac w Białej Oleckiej, pozostałość po jeziorze Białym, jezioro Czarne w Monetach oraz wspaniałe krajobrazy między Monetami i Golubkami.
• Nad rzekę Raspudę (40 km). Na trasie: szlak bocianich gniazd i żurawich klangorów, spichlerz w Imionkach, Markowskie bagno, cmentarz wojenny z I wojny światowej w Markowskich, jezioro Bolesty i rzekę Raspudę.
• Jurkowskie Góry przez Las Doliwa i Jaśkowską Dolinę (40 km). Trasa dość trudna, gdyż trzeba pilnować orientacji na odcinkach leśnych. Po drodze wspaniałe widoki: stacja meteorologiczna, Jezioro Sadraneckie, krajobraz między Olszewem i Dybowem, widok na Szeską Górę, infrastruktura byłej linii kolejowej Olecko-Kruklanki, grodzisko Sudowów oraz duża liczbę jezior.

Pieszo:

• Szlak Puszczą Piską, szlak żółty o długości 43 kilometrów, znajduje się pod opieką PTTK Suwałki. Trasa prowadzi przez Puszczę Piską, praktycznie cały czas wzdłuż północnego brzegu jeziora Nidzkiego, a następnie blisko jezior Wiartel i Brzazolasek.
• Szlak Elbląskiej Bażantarni, szlak niebieski o długości 10 kilometrów, przebiegający terenami parku leśnego Bażantarnia. Szlak został podzielony na dwie części ze względu na stopień trudności oraz charakterystykę terenu.
• Szlak kopernikowski, trasa czerwona o długości 87 kilometrów. Szlak biegnie przez historyczne ziemie Warmii, przez miejscowości bogate w zabytki kultury. Niektóre miejscowości na trasie są związane z pobytem i pracą polskiego astronoma Mikołaja Kopernika.
• Safari na Mazurach, jest to prywatny park dzikich zwierząt znajdujący się w Kadzidłowie. Park zajmuje ok. 100ha w Puszczy Piskiej, został stworzony w celu zachowania wymierających gatunków zwierząt. Przebywając w parku mamy okazje zobaczyć m.in. tarpany, daniele, wilki skandynawskie, łosie oraz jelenie.
• Mazurski Park Krajobrazowy, utworzony w 1977 roku, chroni bogactwa świata roślin i zwierząt, obfitość lasów, torfowisk, jezior i wód płynących. W celu poznania przyrody parku opracowano kilka ścieżek przyrodniczych dla turystki pieszej oraz turystyki rowerowej.
• Wigierski Park Narodowy, powstały w roku 1989, jest udostępnionym obszarem dla różnorodnych form turystyki. W tym celu urządzono i wyznaczono szlaki lądowe o łącznej długości 190 kilometrów dla turystyki pieszej i rowerowej, oraz wyznaczone rzeki i jeziora do uprawiania turystyki wodnej.

Nad wodą

• Szlak kajakowy rzeką Krutyni, jeden z popularniejszych szlaków kajakowych na Mazurach. Prowadzi przez kilka jezior m.in. Bełdany, Krutyńskie, Spychowskie, Gant, Białe i wiele innych. Cały szlak liczy sobie 91 kilometrów.
• Szlak kajakowy rzeki Czarna Hańcza, o długości 98 kilometrów, trasa nie nazleży do trudniejszych, po drodze napotkamy 7 czynnych śluz. Szlak prawie w całości biegnie przez obszar Puszczy Augustowskiej, oprócz tego przemierza przez Wigierski Park Narodowy.
• Szlak kajakowy rzeki Gołdapy, trasa jest dość trudna ze względu na charakter i typ zbliżony do górskich, rzeka bardzo często płynie wśród wysokich garbów wzgórz polodowcowych, przedziera się głębokimi jarami, tworząc liczne przełomy trudne do pokonania.

Ośrodki żeglarskie - (porty i czarter jachtów) m.in. w: Giżycku, Mikołajkach, Sztynorcie, Wilkasach, Węgorzewie.

Szlaki żeglowne:

• Giżycko - Węgorzewo, trasa prowadzi przez północną część Krainy Wielkich Jezior Mazurskich
• Giżycko - Mikołajki (ok. 40 km). Trasa prowadzi w kierunku południowym przez środkowo część Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Na trasie trzecie co do wielkości jezioro krainy i jedno z największych w Polsce - jezioro Niegocin oraz kilka jezior mniejszych połączonych za pomocą kanałów.
• Mikołajki - Ruciane-Nida, Trasa prowadzi w kierunku południowym przez J. Mikołajskie i j. Bełdany oraz niewielkie j. Guzianka Mała i Guzianka Wielka. Po obu stronach szlaku nieomal na całej długości lasy Puszczy Piskiej.
• Mikołajki - Ryn (20 km). Trasa prowadzi w kierunku pn.-zach. i na odcinku 7,50 km pokrywa się z trasą Giżycko - Mikołajki. Mimo różnych nazw (J. Mikołajskie, j. Tałty, J. Ryńskie) trasa biegnie w zasadzie jednym jeziorem wypełniającym długą rynnę jeziorną pomiędzy Rynem - Mikołajkami i Rucianem-Nida.
• Mikołajki - Pisz. Trasa prowadzi w kierunku pd.-wsch. przez największe jezioro Polski Śniardwy i najdłuższy odcinek kanałowy w systemi e żeglugowym Wielkich Jezior Mazurskich - Kanał Jegliński (5,25 km). Na Kanale w pobliżu w. Karwik śluza komorowa Karwik.

Na śniegu
Wyciąg narciarski Gołdap w Pięknej Górze k. Gołdapi - Na górę można wyjechać jednym z trzech wyciągów narciarskich (krzesełkowy i orczyki); stoki są sztucznie naśnieżane.


WARTO ZOBACZYĆ

Olsztyn

• Zamek kapituły warmińskiej z XIVw., wielokrotnie przebudowywany. W krużganku zachował się fragment tablicy astronomicznej sporządzonej przez Mikołaja Kopernika w 1517 roku. Obecnie muzeum Warmii i Mazur.
• Fragmenty murów miejskich z Bramą Wysoką (Górna Brama) z XIV w.,
• Kościół Św.Jakuba(Katedra) z XIV w. zachowane sklepieniem s
• Stary Ratusz (wzniesiony w XIV w., po pożarze odbudowany w latach 1623-1624),

Lidzbark Warmiński

• Kościół farny - późnogotycki, przykryty sklepieniami gwiaździstym,
• Gotycki zamek biskupów warmińskich
• Fragmenty murów z przedbramiem Bramy Wysokiej z XV-XVI w.;
• Dawny kościół ewangelicki (obecnie cerkiew), późnoklasycystyczna bazylika wzniesiona w latach 1821-23 zgodnie z ideą łączenia elementów różnych stylów w nowatorskie struktury. Fundatorem kościoła był król pruski Fryderyk Wilhelm III.
• Tzw. oranżeria, barokowo-klasycystyczny pawilon ogrodowy wzniesiony w latach 1711-24 dla biskupa Teodora Potockiego, rozbudowany ok. 1770 roku dla biskupa Ignacego Krasickiego.

Frombork

• Wzgórze katedralne z wieżą Radziejowskiego, w której znajduje się wahadło Foucaulta
• Gotycka katedra pw. Najświętszej Panny Marii Wniebowziętej i św. Andrzeja Apostoła z XIV w. ze wspaniałym sklepieniem gwiaździstym,
  
• Obserwatorium Mikołaja Kopernika,
  
• Muzeum Mikołaja Kopernika,
• Wieża Północna, zbudowana w XIV w., rozbudowana w połowie XIX w.

Gierłoż
Wilczy Szaniec "Wolfschanze", jedna z największych i najtajniejszych kwater wojennych Hitlera. To tu, w 1944 roku miał miejsce nieudany zamach na Hitlera. Ciekawostką może być fakt, że wywiad aliancki i radziecki nigdy nie zdołały zlokalizować położenia kwatery.

Giżycko
Twierdza Boyen, wzniesiona w latach 1844 - 1856, doskonale zachowany przykład pruskiej szkoły fortyfikacyjnej. Twierdza stanowiła główne ogniwo w łańcuchu umocnień zamykających dostęp do państwa pruskiego.

Grunwald
Pola Grunwaldzkie z Muzeum Bitwy Grunwaldzkiej i Pomnikiem Zwycięstwa. To tu 15 lipca 1410 roku miała miejsce jedna z największych bitew między Krzyżakami a połączonymi siłami polskimi, litewsko-ruskimi i czeskimi zakończona zwycięstwem Polaków i ich sprzymierzeńców.

Kętrzyn
Zamek krzyżacki - z drugiej połowy XIVw., wielokrotnie przebudowywany;
Kościół gotycki - z II połowy XIV wieku, rozbudowany w początku wieku XV - rzadki przykład obronnej architektury sakralnej.

Owczarnia
Muzeum Ziemi Mazurskiej, w zabytkowej mazurskiej chacie odtworzono tradycyjny wystrój z typowym wyposażeniem - meblami oraz sprzętem codziennego użytku. Do ekspozycji należą także przedwojenne mapy oraz broń, koła młyńskie, nagrobek poległego żołnierza wyryty w kamieniu i wiele innych ciekawych pozycji.

Sztynort
Barokowy pałac z XVI w., wielokrotnie przebudowywany. Należał do rodziny Lehndorfów - jednego z najstarszych i najbardziej wpływowych w Prusach Wschodnich rodów szlacheckich. Ostatni właściciel został zabity za udział w spisku na Hitlera.

Święta Lipka
Sanktuarium Maryjne " Częstochowa północy", w skład kompleksu wchodzi bazylika, krużganki i dom zakonny ojców jezuitów. Na dziedziniec wchodzimy przez barokową bramę z pierwszej połowy XVIII wieku, w bazylice możemy podziwiać barokowe organy z ruchomymi figurkami wykonane w 1721 roku, a na ołtarzu głównym znajdziemy obraz Matki Boskiej Świetolipskiej. Sanktuarium posiada doskonale zachowane rzeźby, freski, obrazy na płótnie, wyroby złotnicze oraz dzieła artystycznego kowalstwa.

Stańczyki
Zabytkowe mosty - jedne z największych w Polsce, zbudowane w latach 1912-1914 i 1923-1926. Wzorowane na rzymskich akweduktach w Pont du Gard. Niegdyś wykorzystywane do skoków bungy.

Reszel
Zamek Biskupów Warmińskich - budowla gotycka. Rezydowali tu m.in. Andrzej Batory czy Mikołaj Kopernik. Samo miasto jako jedno z nielicznych w kraju znalazło się w światowym rejestrze zabytków.

Ryn
Zamek Krzyżacki z końca XIV w. zbudowany na wzgórzu pomiędzy dwoma jeziorami.

Sorkwity
Pałac w Sorkwitach, początkowo stała tu pruska strażnica. Pałac został wzniesiony w latach 1850 - 1856 w stylu neogotyckim. Równocześnie z budową pałacu został ukształtowany park krajobrazowy, który obejmował także półwysep na jeziorze.

Rapa
Piramida - grobowiec rodziny Farenheit z początku XIX w.